Başkası Adına Kayıtlı Araç Mal Paylaşımına Girer mi? Yargıtay 2. HD. 2025/5281 E. 2026/7924 K. Kararı

Boşanma davası kapıya dayandığında bazı eşlerin ilk refleksi, ellerindeki değerli malları “görünürde” başkasına ait hâle getirmektir. Evlilik boyunca birlikte biriktirilen paralarla, çoğu zaman da aile bütçesinden ödenen kredilerle alınan araç; bir kardeşin, annenin, bir arkadaşın ya da bir şirketin adına tescil edilir. Ardından mal paylaşımı davasında rahat bir savunma gelir: “Araç benim değil, trafik kaydına bakın.” Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2025/5281 Esas, 2026/7924 Karar sayılı kararı, tam da bu savunmanın neden tek başına yeterli olmadığını ortaya koyuyor.

Kararın Özü

Kararın yayımlanan özetine göre Yargıtay, üçüncü kişi adına tescil edilmiş bir aracın gerçekte eşlerden birine ait olduğunun WhatsApp yazışmaları, kredi belgeleri, ödeme kayıtları ve tanık beyanlarıyla ispatlanabileceğini kabul etmiştir. Daire, bu şekilde gerçek sahibi belirlenen aracın Türk Medeni Kanunu'nun 229. maddesi kapsamında “eklenecek değer” olarak katılma alacağı hesabına dahil edilmesi gerektiğini, hesaplamada da aracın krediyle karşılanan edinme bedelinin gözetileceğini belirtmiştir.

Kısacası Yargıtay'ın mesajı nettir: Mal rejiminin tasfiyesinde belirleyici olan, kâğıt üzerindeki kayıt değil, malın gerçekte kime ait olduğu ve hangi parayla edinildiğidir.

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Kısaca Nasıl İşler?

1 Ocak 2002'den bu yana eşler arasında aksi kararlaştırılmadıkça edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Bu rejimde eşlerin evlilik süresince emeğinin karşılığı olarak edindiği mallar (TMK m. 219) “edinilmiş mal” sayılır ve evlilik sona erdiğinde her eş, diğer eşin edinilmiş mallarından borçlar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı üzerinde alacak hakkına sahip olur (TMK m. 231, 236). Kanun ayrıca bir eşin bütün mallarının, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılacağı yönünde bir karine de öngörmektedir (TMK m. 222/3).

Ancak bu sistemin işleyebilmesi için malın önce “eşin malvarlığında” görünmesi gerekir. Araç bir yakının adına tescil edildiğinde, ilk bakışta paylaşılacak bir değer yokmuş gibi görünür. Uyuşmazlığın düğümü de tam burada atılır.

Trafik Kaydı Mülkiyeti Kesin Olarak Göstermez mi?

Trafik sicilindeki kayıt, aracın kimin adına olduğunu gösteren güçlü bir belgedir; ancak mal rejimi tasfiyesinde bu kayıt, aksi ispatlanamayacak bir gerçeklik değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da daha önce, üçüncü kişi adına kayıtlı bir aracın gerçekte davalı eşe ait olduğunu birbirini doğrulayan tanık beyanları ve aracın kasko ödemelerinin davalı eş tarafından yapılması gibi olgularla değerlendirmiş; aracın dava dışı üçüncü kişi adına kayıtlı olmasının mal rejiminden doğan alacak talebine engel olmadığını kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 14.05.2019 T., 2017/8-1555 E., 2019/561 K.).

İncelediğimiz 2026 tarihli karar bu çizgiyi sürdürmekte ve özellikle günümüzün en yaygın delil kaynaklarından biri olan mesajlaşma uygulaması yazışmalarını da açıkça ispat araçları arasında saymaktadır.

Gerçek Sahiplik Hangi Delillerle İspatlanabilir?

Muvazaa iddiasında bulunan eş, görünürdeki işlemin tarafı olmadığından iddiasını her türlü delille ispatlayabilir. Karar, bu delillerin birbirini tamamlayacak şekilde bir arada değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Uygulamada özellikle şu deliller öne çıkmaktadır:

• WhatsApp ve diğer mesajlaşma kayıtları: Eşin aracı “benim arabam” diye anması, alım sürecini, pazarlığı, ödemeleri veya aracı neden başkası adına aldığını konuştuğu yazışmalar.

• Kredi belgeleri: Taşıt kredisinin ya da ihtiyaç kredisinin eş adına çekilmesi, kredinin kullanım tarihinin araç alım tarihiyle örtüşmesi.

• Ödeme kayıtları: Peşinatın, taksitlerin, kasko ve sigorta primlerinin, vergi ve bakım giderlerinin eşin hesabından ödendiğini gösteren banka dökümleri ve dekontlar.

• Tanık beyanları: Aracı kimin kullandığını, kimin parasıyla alındığını ve neden başkası adına tescil edildiğini bilen kişilerin anlatımları.

• Destekleyici diğer kayıtlar: Servis ve bakım kayıtları, köprü-otoyol geçiş kayıtları, trafik cezaları, aracın fiilen hangi adreste tutulduğu gibi olgular.

Bu delillerin hiçbiri tek başına her zaman yeterli olmayabilir; fakat bir araya geldiklerinde, kayıt malikinin yalnızca “ad veren” bir kişi olduğunu, aracın gerçek sahibinin ise eş olduğunu ortaya koyabilir. Burada önemli bir hatırlatma yapmak gerekir: Mahkemeye sunulacak yazışmaların hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması şarttır. Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller mahkemece dikkate alınmaz (HMK m. 189/2). Kişinin kendi telefonunda bulunan, kendisine gönderilmiş mesajlar ile başkasının telefonuna gizlice erişilerek elde edilen yazışmalar arasındaki fark bu nedenle hayati önemdedir.

TMK m. 229: “Eklenecek Değer” Ne Demek?

Türk Medeni Kanunu'nun 229. maddesi, eşin mal kaçırma girişimlerine karşı getirilmiş koruyucu bir düzenlemedir. Buna göre bir eşin, diğer eşin rızası olmaksızın mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar ile mal rejimi süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler, edinilmiş mallara “eklenir”. Yani bu mallar, eşin malvarlığından çıkmış olsa bile hesap yapılırken hiç çıkmamış gibi değerlendirilir.

Yargıtay'ın kararında araç, bu kapsamda eklenecek değer olarak kabul edilmiştir. Bunun pratik anlamı şudur: Araç bugün kimin adına kayıtlı olursa olsun, diğer eş bu araç üzerinden de katılma alacağı talep edebilir. Kanun ayrıca katılma alacağının borçlu eşin malvarlığından karşılanamaması hâlinde, kazandırmadan yararlanan üçüncü kişiye karşı da dava açılabilmesine imkân tanımaktadır (TMK m. 241). Bu dava hakkı ise mal rejiminin sona ermesinden itibaren bir yıl ve her hâlde kazandırmanın veya devrin yapılmasından itibaren beş yıl içinde kullanılmalıdır (TMK m. 242).

Krediyle Alınan Araçta Hesap Nasıl Yapılır?

Kararın dikkat çeken bir diğer yönü, aracın “krediyle karşılanan edinme bedeli”nin de hesaba katılacağını vurgulamasıdır. Araçlar çoğu zaman bir kısmı peşin, kalanı kredili olarak alınır. Bu durumda mahkemenin; aracın tasfiye tarihine en yakın tarihteki sürüm (piyasa) değerini, alım bedelinin ne kadarının hangi kaynaktan karşılandığını, evlilik süresince ödenen kredi taksitlerini ve mal rejiminin sona erdiği tarihte kalan kredi borcunu birlikte değerlendirmesi gerekir. Mal rejiminin sona erdiği tarih ise boşanma davalarında, davanın açıldığı tarihtir (TMK m. 225/2).

Bu nedenle davada yalnızca aracın plakasını ve kayıt malikini bildirmek yetmez; kredi sözleşmesi, ödeme planı ve hesap hareketleri de dosyaya getirtilmelidir. Aksi hâlde bilirkişi hesabı eksik verilere dayanır ve alacak olduğundan düşük belirlenebilir.

Uygulamada Nelere Dikkat Edilmeli?

Eşinin aracı bir yakını adına tescil ettirdiğinden şüphelenen kişi, delillerin kaybolmaması için mümkün olan en erken aşamada harekete geçmelidir. Kendi telefonundaki ilgili yazışmaların yedeklenmesi, gerekirse noter veya bilirkişi aracılığıyla tespit ettirilmesi, aracın alım tarihi civarındaki banka hareketlerinin dökümünün alınması ve aracın fiilen kim tarafından kullanıldığını bilen tanıkların belirlenmesi, davanın seyrini doğrudan etkiler. Dava dilekçesinde de aracın üçüncü kişi adına kayıtlı olduğu, ancak gerçekte eşe ait olduğu açıkça ileri sürülmeli; trafik kayıtları, sigorta ve kasko poliçeleri ile banka kayıtlarının ilgili kurumlardan getirtilmesi talep edilmelidir.

Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalar Aile Mahkemesi'nde görülür. Talebin yalnızca katılma alacağı mı olacağı, yoksa üçüncü kişiye karşı TMK m. 241 kapsamında ayrıca dava açılıp açılmayacağı ise somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.

Sonuç

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin bu kararı, mal paylaşımından kaçmak için başvurulan “başkasının üzerine yapma” yönteminin hukuken sonuç doğurmayabileceğini bir kez daha göstermektedir. Gerçek sahiplik; yazışmalar, kredi ve ödeme belgeleri ile tanık anlatımlarıyla ortaya konulabildiğinde araç, TMK m. 229 uyarınca katılma alacağı hesabına eklenir ve krediyle ödenen kısım da hesapta dikkate alınır. Ancak bu tür davalarda sonucu belirleyen, delillerin zamanında, hukuka uygun biçimde toplanması ve hesaplamanın doğru verilerle yapılmasıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, haklarınızı kaybetmemek için bir avukattan destek almanız tavsiye edilir. — Av. Damla Nur ERCAN

•