HAGB Nedir? Sicile İşler mi? Şartları ve 12. Yargı Paketi ile Değişenler (2026)

Duruşma bitmiş, hâkim kararı okumuş ve sizin aklınızda tek bir cümle kalmış: "Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildi." Ceza mı aldınız, beraat mı ettiniz, bu karar sabıka kaydınıza işleyecek mi, iş başvurularında karşınıza çıkacak mı? Mahkeme salonundan çıkan pek çok kişi HAGB nedir sorusunun cevabını ancak eve dönüp internette arama yaptığında öğrenmeye çalışır. Üstelik 2026 yılında bu kurum hem Anayasa Mahkemesi kararıyla hem de 12. Yargı Paketi ile yeniden şekillendi. Bu yazıda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının ne anlama geldiğini, şartlarını, denetim süresinde nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve son değişiklikleri sade bir dille anlatıyoruz.

HAGB nedir? Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ne demek?

HAGB, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 231. maddesinde düzenlenen bir kurumdur. Mahkeme yargılamayı tamamlar, sanığın suçu işlediği sonucuna varır ve bir ceza belirler; ancak bu cezayı içeren hükmü "açıklamaz". Yani ortada kurulmuş fakat hukuki sonuç doğurmayan bir hüküm vardır. Kişi belirli bir süre denetime tabi tutulur; bu süreyi kurallara uyarak geçirirse açıklanmayan hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer.

Bu nedenle HAGB ne beraattir ne de klasik anlamda mahkûmiyettir. Mahkeme suçun işlendiğini kabul etmiştir, ancak kişiye ilk kez yaptığı bir hatanın sicilinde kalıcı iz bırakmadan kapanabilmesi için bir fırsat tanınmıştır. Erteleme ile karıştırılmamalıdır: ertelemede mahkûmiyet hükmü açıklanmış ve kesinleşmiştir, yalnızca cezanın infazı ertelenir.

HAGB şartları nelerdir?

12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun ile yeniden yazılan CMK 231'e göre mahkemenin HAGB kararı verebilmesi için şu koşulların birlikte bulunması gerekir:

• Yargılama sonunda verilen cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası olması,

• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

• Mahkemenin, sanığın kişiliği ve duruşmadaki tutumu gibi özellikleri gözeterek yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması,

• Suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, eski hale getirme ya da tazmin yoluyla tamamen giderilmesi.

Zarar konusunda yeni düzenleme önemli bir kolaylık getirdi: Sanık zararı hemen ödeyemiyorsa, mahkeme zararın denetim süresi içinde aylık taksitlerle ödenmesine karar verebilir. Ancak bu taksitlerin aksatılması, ileride hükmün açıklanmasına yol açabilecek ciddi bir risktir.

Bazı suçlarda ise HAGB hiçbir şekilde uygulanamaz. Yeni düzenlemeyle işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işlediği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlar açıkça kapsam dışına alındı. Mahkemenin şartlar oluşsa bile HAGB kararı vermek zorunda olmadığını, bunun takdire bağlı bir karar olduğunu da hatırlatmak gerekir.

12. Yargı Paketi ile HAGB'de neler değişti?

Anayasa Mahkemesi, 10.07.2025 tarihli ve E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla CMK 231'in beşinci ila on dördüncü fıkralarını iptal etti. Karar 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; iptalin yürürlüğe girmesi için dokuz aylık süre tanındı. Haberlere yansıyan gerekçede özellikle kamu görevlilerinin işkence ve kötü muamele eylemlerinde HAGB uygulanmasının cezasızlık algısı yarattığı vurgulandı.

Bu boşluğun doğmaması için 16.07.2026'da kabul edilen 7589 sayılı Kanun, 31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi ve ilgili fıkraları yeniden düzenledi. Öne çıkan noktalar şunlardır:

• HAGB kurumu kaldırılmadı; iki yıl ve altındaki cezalar için uygulanmaya devam ediyor.

• Zararın denetim süresi içinde aylık taksitlerle giderilmesine imkân tanındı.

• İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki suçları kapsam dışına alındı.

• HAGB kararına karşı başvuru yolu olarak istinaf açıkça düzenlendi.

• Yükümlülüklere uyulmaması halinde mahkemeye, hükmü açıklarken cezanın bir kısmının infaz edilmemesi gibi seçenekler tanındı.

HAGB sabıka kaydına işler mi?

En çok merak edilen sorulardan biri budur. HAGB kararları, kanunda belirtildiği üzere bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir. Bu kayıt e-Devlet üzerinden veya adliyeden alınan standart adli sicil kaydında (halk arasında sabıka kaydı) görünmez. Söz konusu kayıt yalnızca bir soruşturma ya da kovuşturma yürütülürken, bu amaçla kullanılabilir.

Bununla birlikte, bazı kamu kurumlarında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmalarında HAGB kararlarının değerlendirmeye alınabildiği bilinmektedir. Bu nedenle kamu görevine girmeyi planlıyorsanız, başvurulan kurumun mevzuatını ayrıca incelemeniz yerinde olur.

HAGB denetim süresi ne kadar, bu sürede nelere dikkat etmeli?

HAGB kararı verilen kişi beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur. Mahkeme bu süre içinde, en fazla bir yıl olmak üzere, bir eğitim programına devam etme, bir kurumda denetim altında çalışma veya belirli yerlere gitmeme gibi denetimli serbestlik tedbirlerine de hükmedebilir.

Denetim süresinde iki temel kurala dikkat etmek gerekir. Birincisi, kasten yeni bir suç işlememek; ikincisi, mahkemenin yüklediği yükümlülüklere ve varsa taksitli ödeme planına uymak. Bu süre sorunsuz geçirilirse açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir. Denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere aykırı davranılması halinde ise mahkeme önceki hükmü açıklar; bu durumda geri bırakılan ceza artık gerçek bir mahkûmiyet olarak sonuç doğurur.

Bu noktada önemli bir ayrıntı daha var: HAGB verilen hükümde hapis cezası ayrıca ertelenemez ve kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilemez. Yani hüküm açıklanırsa, kural olarak mahkemenin belirlediği ceza ile karşı karşıya kalınır.

HAGB kararına itiraz edilir mi? İstinaf yolu

HAGB, suçun işlendiğinin kabul edildiği bir karardır. Eğer suçsuz olduğunuzu düşünüyorsanız, "nasılsa sicile işlemiyor" diyerek bu kararı kabullenmek her zaman doğru bir tercih olmayabilir. Yeni düzenlemeye göre HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir; inceleme Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılır. İlk derece mahkemesi sıfatıyla Bölge Adliye Mahkemesinin veya Yargıtay'ın verdiği HAGB kararlarına karşı ise temyiz yolu öngörülmüştür.

Kanun yolu süreleri kısadır ve kaçırıldığında telafisi çoğu zaman mümkün değildir. Bu nedenle karar size bildirildiği anda süreyi kontrol etmek ve başvurunun gerekip gerekmediğini değerlendirmek önemlidir.

HAGB ile ilgili sık sorulan sorular

Mağdur olarak HAGB kararından memnun değilsem ne yapabilirim? Mağdur ya da katılan da kanun yoluna başvurabilir. Ayrıca HAGB kararı, uğradığınız zarar için ayrıca hukuk mahkemesinde tazminat talep etmenize engel değildir.

Denetim süresi bitince kayıt tamamen silinir mi? Davanın düşmesine karar verildiğinde açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kalkar. Özel sistemdeki kayıtların silinmesi ise ilgili mevzuattaki sürelere tabidir.

HAGB kararından sonra yurt dışına çıkabilir miyim? HAGB kararı kendiliğinden bir yurt dışı çıkış yasağı içermez; ancak dosyanızda ayrıca verilmiş bir adli kontrol tedbiri olup olmadığını kontrol etmelisiniz.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, ilk kez ve görece hafif bir suçla yargılanan kişiler için önemli bir ikinci şans imkânıdır; ancak beş yıllık denetim süresi boyunca dikkatli olmayı ve kararın sonuçlarını doğru değerlendirmeyi gerektirir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.