Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır? Nafaka Ne Kadar Artar? (2026 Güncel)

Boşanma kararında belirlenen nafaka, o gün için makul bir tutar olabilir. Ancak aradan birkaç yıl geçtiğinde aynı rakam, çocuğun okul masraflarını, kirayı ya da mutfak alışverişini karşılamaya yetmez hâle gelir. "Mahkemenin verdiği nafaka artık hiçbir şeye yetmiyor, ne yapabilirim?" sorusu, özellikle yüksek enflasyon döneminde aile hukukunun en sık sorulan sorularından biri oldu. Bu sorunun hukuki cevabı nafaka artırım davasıdır. Bu yazıda nafaka artırım davasının şartlarını, hangi mahkemede ve nasıl açılacağını, nafakanın ne oranda artırılabileceğini ve 2026 yılında Anayasa Mahkemesinin süresiz yoksulluk nafakasına ilişkin verdiği kararın ne anlama geldiğini ele alıyoruz.

Nafaka Artırım Davası Nedir?

Nafaka artırım davası, daha önce mahkeme kararıyla belirlenmiş nafakanın, değişen koşullar nedeniyle yeniden belirlenmesi için açılan davadır. Boşanmadan sonra ödenen iki temel nafaka türü bu davaya konu olabilir: boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe ödenen yoksulluk nafakası ve velayeti kendisinde bulunmayan ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmak için ödediği iştirak nafakası.

Yoksulluk nafakasının artırılması veya azaltılması Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenmiştir: tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılması ya da azaltılması istenebilir. İştirak nafakası bakımından ise durumun değişmesi hâlinde hâkimin yeni duruma göre gerekli önlemleri alacağını öngören TMK m.331 uygulanır.

Nafaka Artırım Davası Hangi Şartlarda Açılır?

Bu davanın temel şartı, nafakanın belirlendiği tarihten bu yana koşulların değişmiş olmasıdır. Mahkeme, nafakanın en son belirlendiği andaki durum ile bugünkü durumu karşılaştırır. Uygulamada en sık karşılaşılan değişiklikler şunlardır:

• Paranın satın alma gücünün enflasyon nedeniyle düşmesi

• Çocuğun büyümesiyle okul, kurs, sağlık ve barınma giderlerinin artması

• Nafaka yükümlüsünün gelirinin, maaşının veya mal varlığının artması

• Çocuğun sağlık sorunu veya özel eğitim ihtiyacı gibi yeni ve zorunlu giderlerin ortaya çıkması

• Nafaka alacaklısının ekonomik durumunun kötüleşmesi

Kanunda davanın açılabilmesi için belirli bir sürenin geçmesi şartı yoktur. Ancak kısa süre içinde açılan ve somut bir değişikliğe dayanmayan taleplerin kabul görmesi zordur. Bu nedenle davayı açmadan önce gelir belgeleri, okul ve sağlık giderlerine ilişkin faturalar ve yükümlünün gelirine dair bilgiler gibi delillerin toplanması büyük önem taşır.

Nafaka Artırım Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Nafaka artırım davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde dava, aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme konusunda TMK m.177, boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesini de yetkili kılar. Böylece nafaka alan taraf, kendi yaşadığı yerdeki mahkemede dava açabilir; davalının yerleşim yeri mahkemesi de genel kural gereği yetkilidir.

Nafaka artırım davaları, iş veya ticari uyuşmazlıklarda olduğu gibi dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir. Dolayısıyla dava açmadan önce arabulucuya başvurulması gerekmez.

Nafaka Ne Kadar Artar? ÜFE ve TÜFE ile Artış

Nafaka artırım davasında hâkim, yeni tutarı belirlerken tarafların güncel ekonomik ve sosyal durumunu, çocuğun ihtiyaçlarını ve hakkaniyeti birlikte değerlendirir. Uygulamada, olağanüstü bir değişiklik kanıtlanamasa bile, nafakanın Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) oranında güncellenebileceği kabul edilmektedir. Nafakanın üzerinden birkaç yıl geçmişse, hesaplamada yalnızca son yılın değil geçen sürenin tamamındaki değişimin dikkate alınması gerekir.

Bundan daha önemli bir imkân ise gelecek yıllar için otomatik artıştır. Kanun (TMK m.176/5 ve m.330/3), tarafların istemi hâlinde hâkimin gelecek yıllarda nafakanın ne miktarda ödeneceğini tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre karara bağlayabileceğini öngörür. Mahkeme, örneğin nafakanın her yıl ÜFE oranında kendiliğinden artmasına hükmedebilir. Böyle bir hüküm varsa, her yıl yeniden dava açmaya gerek kalmaz.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yıllık artışın ancak talep edilmesi hâlinde hükme bağlanabilmesidir. Hâkim, tarafların talebiyle bağlı olduğundan, dilekçede istenmeyen bir otomatik artışa kendiliğinden karar veremez. Bu nedenle hem boşanma davasında hem de nafaka artırım davasında, yıllık artış talebinin ve uygulanacak endeksin dilekçede açıkça belirtilmesi gerekir.

Yıllık artışın hangi tarihten başlayacağı da Yargıtay kararlarında açıklığa kavuşturulmuştur. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, iştirak nafakasına ilişkin bir dosyada yıllık ÜFE artışının ilk derece mahkemesinin karar tarihinden itibaren başlatılmasını hatalı bulmuş; artışın boşanma hükmünün kesinleştiği yılı takip eden yıldan başlayarak her yıl ÜFE oranında uygulanması gerektiğine hükmetmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2025/10820, K. 2026/5696, T. 01.06.2026).

Artırılan Nafaka Geçmişe Etkili Olur mu?

Nafaka artırım kararı geçmişe yürümez. Dava açılmadan önceki aylar için "nafaka zaten yetmiyordu" denilerek aradaki fark talep edilemez. Bu nedenle nafakanın ihtiyacı karşılamadığı fark edildiğinde beklemek, alacaklı açısından doğrudan hak kaybı anlamına gelir. Dava süresince ihtiyaç acil ise, şartları varsa geçici hukuki koruma talebinde de bulunulabilir.

Süresiz Yoksulluk Nafakası Kaldırıldı mı? (AYM 2026 Kararı)

Nafaka konusunda 2026 yılının en önemli gelişmesi Anayasa Mahkemesinin kararı oldu. Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli ve E. 2025/156, K. 2026/131 sayılı kararıyla TMK m.175'in birinci fıkrasında yer alan "süresiz olarak" ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve iptal hükmünün yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.

Bu kararın ne anlama geldiğini doğru okumak gerekir:

• Yoksulluk nafakası kurumu kaldırılmadı; yalnızca "süresiz" ibaresi iptal edildi.

• İptal hükmü henüz yürürlüğe girmedi. Dokuz aylık süre içinde yasa koyucunun yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.

• Kesinleşmiş nafaka kararları kendiliğinden sona ermez; iptal kararları geriye yürümez. Nafaka yükümlüsünün ödemeyi kendi başına durdurması, icra takibi ve ceza riskiyle sonuçlanabilir.

• Karar yoksulluk nafakasına ilişkindir; çocuk için ödenen iştirak nafakasını düzenleyen hükümleri kapsamamaktadır.

Anayasa Mahkemesi kararında, nafakanın süresinin belirlenmesinde evliliğin süresi, eşlerin yaşı ve sağlık durumu, alacaklının eğitimi ve çalışma hayatına katılma imkânı gibi ölçütlerin dikkate alınabileceğine işaret etmiştir. Yeni düzenlemenin mevcut nafakalara nasıl uygulanacağı ise henüz belli değildir. Bu nedenle hem nafaka alan hem de nafaka ödeyen taraflar açısından önümüzdeki dönemde açılacak artırım, azaltma veya kaldırma davalarında güncel yasal durumun dikkatle takip edilmesi gerekecektir.

Nafaka Artırım Davası Ne Kadar Sürer?

Davanın süresi mahkemenin iş yüküne, tarafların ekonomik durumunun araştırılmasına ve tanık dinlenip dinlenmeyeceğine göre değişir. Mahkeme genellikle tarafların gelir durumunu kolluk aracılığıyla araştırır, SGK ve banka kayıtlarını getirtir. Delillerin baştan eksiksiz sunulması, sürecin uzamasını önleyen en önemli etkendir.

Sonuç

Nafaka, bir kez belirlenip unutulan bir tutar değildir. Koşullar değiştiğinde yeniden belirlenmesi kanunun tanıdığı bir haktır ve doğru kurulmuş bir dilekçeyle gelecek yıllar için otomatik artış da sağlanabilir. Süresiz yoksulluk nafakasına ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı ise önümüzdeki dönemde nafaka davalarının seyrini değiştirecek gibi görünmektedir. Nafaka artırım davası açmayı düşünüyorsanız, önce mevcut kararınızda yıllık artış hükmü bulunup bulunmadığını kontrol etmeniz ve delillerinizi toplamanız yerinde olacaktır.

Aile hukukuna ilişkin diğer konular için Aile Hukuku sayfamızı ve "Boşanma Davası Nasıl Açılır? Velayet, Nafaka ve Daha Fazlası" başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.